विगतका अस्पष्टता हटाउँदै कोशी प्रदेशसभाले पारित गर्‍यो नयाँ नियमावली

विराटनगर । दलहरूबीच सहमति जुट्न नसक्दा पुरानै नियमावलीका आधारमा सञ्चालन हुँदै आएको कोशी प्रदेशसभाले नयाँ नियमावली पाएको छ । प्रदेशसभाको नवौँ अधिवेशनले २१६ नियम र सातवटा अनुसूची समेटिएको नयाँ नियमावली सर्वसम्मत रूपमा पारित गरेको हो ।

नियमावली मस्यौदा समितिका सभापति रेवतीरमण भण्डारीले पेस गरेको ‘प्रदेशसभा नियमावली मस्यौदा समिति, २०८३ को प्रतिवेदन’ बैठकले पारित गरेको हो ।

यसअघि २०७९ माघ २३ गते लीलाबल्लभ अधिकारीको संयोजकत्वमा ११ सदस्यीय मस्यौदा समिति गठन गरिएको थियो । तर, दलहरूबीच सहमति जुट्न नसकेपछि मस्यौदा फिर्ता भएको थियो ।

त्यसपछि असोज २२ गते भण्डारीको नेतृत्वमा पाँच सदस्यीय कार्यदल गठन गरिएको थियो । कार्यदलले दलहरूबीच सहमति जुटाएर परिमार्जित मस्यौदा तयार पारेको हो ।

२०७४ सालको नियमावलीमा २०३ वटा नियम थिए । नयाँ नियमावलीमा पुराना व्यवस्था परिमार्जन गर्नुका साथै आवश्यक नयाँ प्रावधान थपेर नियमको सङ्ख्या २१६ पुर्‍याइएको छ ।
नयाँ नियमावलीले सभा सञ्चालनका प्रक्रियालाई स्पष्ट बनाएको छ । मन्त्रीहरूको पदेन सदस्यता र मताधिकार, खर्च कटौतीको प्रस्ताव तथा नीति र कार्यक्रममा संशोधन प्रस्ताव पेस गर्ने प्रक्रियालाई व्यवस्थित गरिएको छ । आचारसंहिता र विशेषाधिकार समितिको कार्यक्षेत्रसमेत स्पष्ट पारिएको छ ।

पूर्वसांसदहरूको अनुभवलाई प्रदेशसभाको कामसँग जोड्न ‘लुज फोरम’ गठन गर्ने व्यवस्था पनि नियमावलीमा समेटिएको छ । महिला सांसदका मुद्दा उठाउन र उनीहरूको क्षमता विकास गर्न छुट्टै फोरमको व्यवस्था गरिएको छ ।

यसैगरी, परिभाषा खण्डमा रहेका अस्पष्टता, दोहोरो अर्थ लाग्ने प्रावधान र भाषिक त्रुटि सच्याइएको छ । आवश्यक दफा थप गरेर नियमावलीलाई परिमार्जन गरिएको छ ।

नेपालको संविधानको धारा १९४ ले प्रदेशसभालाई आफ्नो कार्य सञ्चालनका लागि नियमावली बनाउने अधिकार दिएको छ । नयाँ नियमावली कार्यान्वयनमा आएसँगै प्रदेशसभा बैठक, संसदीय समितिका कामकारबाही र विधायी प्रक्रिया थप व्यवस्थित हुने अपेक्षा गरिएको छ ।