मोरङ कारागारमा अराजकता मच्चाउने १९ कैदीबन्दी अन्यत्र स्थानान्तरण गरिँदै

विराटनगर । जिल्ला कारागार मोरङको ‘बी’ ब्लकमा लामो समयदेखि अराजकता मच्चाउँदै आएको समूहलाई अन्य कैदीबन्दीले नै प्रतिरोध गरेपछि प्रहरीले १९ जनालाई नियन्त्रणमा लिएको छ ।

कारागारभित्र आतंक सिर्जना गर्ने, अन्य कैदीबन्दीलाई यातना दिने र प्रशासनलाई समेत चुनौती दिने गरेको आरोप लागेका १९ जनालाई शुक्रबार सुरक्षाकर्मीले नियन्त्रणमा लिएर जिल्ला प्रहरी कार्यालय मोरङ ल्याएको हो ।

शुक्रबार अपराह्न कारागारभित्रै कैदीबन्दीका दुई समूहबीच हिंसात्मक झडप भएपछि सुरक्षा अवस्था असामान्य बनेको थियो । लामो समयदेखि पीडित बनेका कैदीबन्दीले अराजकता मच्चाउने समूहविरुद्ध प्रतिरोध गरेपछि प्रहरीले हस्तक्षेप गरी स्थिति नियन्त्रणमा लिएको हो ।

स्थानान्तरणको तयारी गरिएकामा ‘बी’ ब्लकका चौकीदार विशाल निरौलासहित मुख्य योजनाकार मानिएका भारतीय नागरिक चन्चल बर्मा छन् । मानव बेचबिखन तथा अपहरण मुद्दामा १५ वर्ष कैद सजाय भुक्तान गरिरहेका बर्मा २०७० मंसिरमा पक्राउ परेका थिए । उनको कैद अवधि २०८५ सालसम्म रहेको कारागार प्रशासनले जनाएको छ ।
प्रशासनका अनुसार ‘बी’ ब्लकमा बर्माको प्रभाव रहेको र ‘च्यानल गेट’ को सञ्चालनसमेत उनको समूहको नियन्त्रणमा रहने गरेको थियो ।

स्थानान्तरणको सूचीमा प्रेम कटवाल, मनिषकुमार विक, रबिन कामत, राजेश कामत, धर्मेन्द्र राई, तापत पासवान, कार्तिक कामत र कुनाल सिंह छन् । त्यस्तै, मो. सदाम, अजय पासवान, प्रशान्त भण्डारी, रामकुमार श्रेष्ठ, अनिल भट्टराई, अरवाज शेख, रामकुमार चौधरी, अजय मेहता र नजामुदिन मिया पनि प्रहरी नियन्त्रणमा छन् ।

यी सबैलाई कडा सुरक्षाका बीच जिल्ला प्रहरी कार्यालय र वडा प्रहरी कार्यालयमा राखिएको छ ।

कारागार प्रशासनका अनुसार ५ सय ६५ जना कैदीबन्दी रहेको ‘बी’ ब्लकमा बर्माको समूहले आफूखुसी नियम चलाउँदै आएको थियो । बर्मालाई जबर्जस्ती करणी मुद्दामा पुर्पक्षका लागि थुनामा रहेका मनिष विश्वकर्मा, लागूऔषध मुद्दाका कुनाल सिंह तथा खुन–डाँका मुद्दाका कार्तिक कामतले साथ दिँदै आएको बताइएको छ ।

सुरक्षा अधिकारीहरूका अनुसार उक्त समूहले १० देखि १२ जनाको अर्को समूह बनाएर सामान्य कैदीबन्दीलाई मानसिक तथा शारीरिक यातना दिने, उनीहरूको सरकारी भत्ता तथा आम्दानीको रकम कब्जा गर्ने र प्रशासनविरुद्ध गतिविधि गर्ने गरेको थियो ।

“कारागारभित्र पनि आफ्नै कानुन चलाउन खोज्ने र अन्य कैदीबन्दीको अधिकार खोस्ने यो समूहका कारण कारागार प्रशासन सधैँ दबाबमा थियो,” एक सुरक्षा अधिकारीले भने, “उनीहरूले भित्रैबाट जेलर र प्रशासनलाई समेत असहयोग गर्दै आएका थिए ।”

लामो समयदेखि चन्चल बर्मा र चौकीदार विशाल निरौलाको समूहबाट प्रताडित अन्य कैदीबन्दीले शुक्रबार प्रतिरोध गरेका थिए । प्रशासनले यसअघि नै उनीहरूलाई अन्यत्र स्थानान्तरण गर्न खोजे पनि समूहले भित्रबाट ताला लगाएर प्रशासनलाई प्रवेश गर्न नदिएको बताइएको छ ।

तर, शुक्रबार अवस्था उल्टिएपछि पीडित कैदीबन्दीले अराजकता मच्चाउने समूहका सदस्यलाई कुटपिट गरी सुरक्षाकर्मीको जिम्मा लगाएका थिए ।

मोरङ प्रहरी प्रमुख प्रहरी उपरीक्षक (एसपी) कबित कटुवालले कारागारभित्रको अराजकता अब स्वीकार्य नहुने बताएका छन् ।
“कारागारको ‘बी’ ब्लकमा कैदीबन्दीहरू आपसमा झगडा गर्न थालेपछि थप अप्रिय घटना हुन नदिन हामीले हस्तक्षेप गरेका हौँ,” एसपी कटुवालले भने, “अहिले १९ जनालाई नियन्त्रणमा लिएर जिल्लामा ल्याएका छौँ । कारागारभित्र दुई समूहका कारण लामो समयदेखि अशान्ति थियो । यस्ता अराजक तत्वलाई अब मोरङमा राखिने छैन । उनीहरूलाई अन्यत्र स्थानान्तरण गर्ने प्रक्रिया सुरु भइसकेको छ ।”

मोरङका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी पवनराज कोइरालाले सुरक्षा संवेदनशीलतालाई दृष्टिगत गर्दै ती १९ जनालाई मोरङ कारागारमा पुनः नफर्काउने निर्णय भएको जानकारी दिए ।

“अहिले उनीहरू प्रहरीको हिरासतमा छन्,” कोइरालाले भने, “जेलर आएपछि छलफल गरेर उनीहरूलाई देशका कुन–कुन कारागारमा पठाउने भन्ने अन्तिम निर्णय गरी आजै वा भोलिसम्ममा पठाइसक्नेछौँ ।”

यसअघि पनि उक्त समूहलाई अन्यत्र स्थानान्तरण गर्ने प्रयास भएको थियो । तर, शुक्रबारको आन्तरिक प्रतिरोधपछि प्रशासनलाई उनीहरूलाई कारागारबाट बाहिर निकाल्न सहज भएको हो ।

१९ जनालाई नियन्त्रणमा लिएपछि अहिले मोरङ कारागारको अवस्था शान्त रहेको प्रशासनले जनाएको छ । कारागारभित्र सुरक्षा व्यवस्था थप मजबुत पारिएको छ भने अन्य कैदीबन्दीको दैनिकी सामान्य बन्दै गएको बताइएको छ ।