धरानमा ‘ढुंगेकला याक्थुङ लुङ’ स्थापना

धरान । याक्थुङ लिम्बू समुदायको मुन्धुममा आधारित ‘याक्थुङ लुङ’ स्थापना गर्ने अभियान धरानमा सुरु भएको छ । दश लिम्बुवान १७ थुमका सन्धि–सम्झौता भएका ऐतिहासिक स्थल तथा साँध–सिमानामा वाचा–बन्धनसहित लुङ गाड्ने अभियानअन्तर्गत धरानमा पनि लुङ स्थापना गरिएको हो ।

धरान–४ खैरेनीटारस्थित ढुंगेकला पार्कमा ढुंगाका विभिन्न कलाकृति निर्माण सम्पन्न भएपछि अजङ्गको ‘ढुंगेकला याक्थुङ लुङ’ स्थापना गरिएको हो । मुन्धुमअनुसार विधिवत् स्थापना गरिएको लुङको नाम ‘ढुंगेकला याक्थुङ लुङ’ राखिएको छ ।

मुन्धुम साम्बाद्वय मोहन लिबाङ र मनकुमार लाबुङले मुन्धुमी विधिअनुसार लुङको नामकरण गरेका हुन् ।

चुम्लुङका केन्द्रीय सदस्य मोहनकुमार हुक्पाचोङबाङका अनुसार पार्कको नाम नै ढुंगेकला पार्क भएकाले याक्थुङ लुङ पार्कको प्रमुख आकर्षण बन्नेछ । लुङको वरिपरि केलाङ, धान नाचलगायत सांस्कृतिक प्रस्तुति गर्ने व्यवस्था मिलाइनेछ । दर्शकका लागि दर्शकदीर्घासमेत निर्माण गरिने उनले बताए ।

याक्थुङ लिम्बू संस्कृतिमा मूर्तिपूजाको परम्परा नरहे पनि लुङको आफ्नै मुन्धुमी अर्थ रहेको मुन्धुम जानकारहरू बताउँछन् । मुन्धुममा लुङसँग सम्बन्धित लोककथा, किस्सा, किम्बदन्ती र ऐतिहासिक प्रसङ्ग पाइन्छन् ।

मुन्धुम साँवा फेदाङमा मोहन लिबाङका अनुसार प्रागऐतिहासिक कालमा लिम्बू दाजुभाइ युद्धमा चार दिशातर्फ छुट्टिएर जाने र विजयपछि पुनः यही ठाउँमा भेट्ने वाचा गरेर लुङ गाड्ने परम्परा रहेको मुन्धुममा उल्लेख छ ।

पछिल्लो समय दश लिम्बुवान १७ थुमका सन्धि–सम्झौता भएका ऐतिहासिक स्थल तथा साँध–सिमानामा वाचा–बन्धनसहित ठूला लुङ गाड्ने क्रम सुरु भएको मुन्धुम साँवा येबा मनकुमार लाबुङले बताए । उनका अनुसार धरानमा स्थापना गरिएको याक्थुङ लुङ पनि यही मुन्धुमी परम्परासँग जोडिएको छ ।